GŁÓWNA
W mojej rodzinie chętnie jadano zupy. Najlepszą potrawą, jaką o północy
po koncercie można podać artyście, jest pożywny, gorący bulion, który
świetnie działa na żołądek i mile pobudza apetyt. Obiad, główny posiłek dnia,
rozpoczynaliśmy często od przetartej zupy jarzynowej, za którą przepadały
dzieci (był to najprostszy sposób, by wmusić w nie trochę warzyw). Często
zupa stanowiła główne danie. Polacy lubią jadać zupy z różnymi dodatkami
podanymi na osobnym talerzu: mogą to być grzanki, które wrzuca się do zupy
lub je palcami, albo kluseczki, faszerowane paszteciki itd., które również
podaje się na przekąskę.
Prawie wszystkie podane tu zupy można sporządzić w szybkowarze, co poza uzyskaniem bogatszego smaku oszczędza mnóstwo czasu. Możliwość użycia szybkowaru będę sygnalizowała w poszczególnych przepisach. Natomiast, jeśli się komuś bardzo spieszy, może skorzystać z zup w puszkach lub, jeszcze lepiej, z kostek bulionowych, które, nawiasem mówiąc, są czasami niezbędne do wzmocnienia smaku wody służącej do gotowania. Najlepsze — moim zdaniem — są kostki Knorra, które mają doskonały smak i łatwo się rozpuszczają. Gdy używamy kostek lub zup w puszkach, należy uważać z soleniem!
Długie, wolne gotowanie daje co prawda aromat, lecz według mnie zabija świeżość potrawy. Dlatego też wolę zawsze włożyć do garnka większy kawałek mięsa i skrócić czas gotowania.
Jedną z najbardziej eleganckich form obsługi konsumenta jest przygotowanie i serwowanie potraw płonących. Podawanie potraw płonących wymaga dodatkowego sprzętu służącego do przygotowywania i podpalania potraw:
specjalnych półmisków,
maszynki spirytusowej,
naczynia do alkoholu,
tygielków, małej patelni. Przygotowanie potraw przebiega następująco:
potrawy przygotowywane są w kuchni, w całości, kelner przed wejściem na salę zapala spirytus lub świece; potrawa powinna płonąć w trakcie prezentacji; w celu uzyskania dobrych efektów dekoracyjnych w czasie wchodzenia kelnera z płonącą potrawą światło na sali powinno być przyciemnione,
kelner przynosi potrawy z kuchni, prezentuje konsumentom, a następnie przy wózku kelnerskim lub stoliku dostawczym przygotowuje potrawę do serwowania z podpaleniem włącznie; podpalenie w tym wypadku stanowi jeden z procesów technologicznych.
Potrawy płonące mogą obejmować mięsa i desery. Najczęściej serwowane potrawy płonące to befsztyk po angielsku i boeuf Strogonow.
Befsztyk po angielsku. Mięso przygotowane i uformowane w kuchni kelner przynosi na salę. Tam na patelni rozpuszcza niewielką ilość masła z dodatkiem oliwy i na tłuszczu smaży mięso. Następnie na befsztyku układa kostkę masła szczypiorkowego, a obok plasterek ananasa polany spirytusem (30 g), który podpala. Befsztyk serwuje bezpośrednio z patelni, na której został przygotowany.
Na krótko przed podaniem potrawy należy ustawie przed konsumentem podgrzany talerz oraz nóż i widelec. Jako dodatek stosuje sit; tu ryż posypany parmezanem oraz sos ketchup podany oddzielnie.
Boeuf Strogonow. Potrawę, tę przygotowuje się w całości w obecności konsumenta. Kelner przynosi polędwicę surową, z której przygotowuje potrawę.
Mięso kroi w paski (dł. 4 do 5 cm i grub. 1,5 cm), doprawia przyprawami i smaży po angielsku na mocno rozgrzanym tłuszczu. Po usmażeniu przekłada mięso na talerzyk, a na pozostałym tłuszczu smaży rozdrobnioną cebulę razem z pieczarkami. Następnie całość dusi się z dodatkiem wina i plasterków kiszonego ogórka i do smaku dodaje niewielką ilość soku cytrynowego i koniaku. Po przygotowaniu sosu przekłada się do niego mięso i całość poddaje krótkiemu duszeniu w nelsonce lub naczyniu ogniotrwałym. Przed podaniem konsumentom całość polewa niewielką ilością alkoholu i podpala.
Jeżeli potrawa jest serwowana w kokiłkach lub w innych naczyniach ogniotrwałych, należy ustawić je na talerzyku razem z łyżeczką.
Podając potrawę w nelsonce lub na półmisku należy wcześniej przygotować podgrzany talerz zakąskowy, nóż, widelec oraz łyżeczkę do sosu. Do potrawy tej podaje się tosty lub inne pieczywo.Podobnie jak zakąski płonące, w obecności konsumenta przygotowuje się również desery. Przygotowuje się je na wózku kelnerskim lub na stoliku dostawczym. Przed przystąpieniem do właściwej pracy obowiązkiem kelnera jest przygotowanie zarówno sprzętu, jak i surowców oraz dodatków wchodzących w skład danego deseru.
Jako dekorację do deserów płonących stosuje się bitą śmietanę, rozdrobnioną czekoladę, kokos, migdały, orzechy itp. Do najbardziej popularnych deserów należą banany i brzoskwinie oraz lody zapiekane.
Banany opiekane i podpalane. Obrane banany kelner przynosi z kuchni na platerowej tacce lub półmisku i prezentuje je konsumentom. W obecności konsumenta kroi owoce wzdłuż (na dwie części każdy) i opieka je na małej patelni, na zrumienionym maśle, posypując je w czasie smażenia cukrem pudrem (zamiast cukru można stosować rozdrobniony kokos, orzechy lub migdały). Po usmażeniu kelner zdejmuje patelnię z ognia, oblewa banany płonącym alkoholem przygotowanym w tygielku i trzymając patelnię w lewej ręce wykonuje kilka ruchów do chwili wypalenia się alkoholu. Tak przygotowane banany przekłada się na podgrzany talerzyk zakąskowy (2 połówki na 1 porcję) i polewa wcześniej przygotowanym wychłodzonym sosem czekoladowym.
Deser podaje su; wraz z łyżeczką i widelcem do sosów.
Inny sposób przygotowania bananów przy konsumencie polega na tym, że owoc ten po obraniu wstawia się na krótko do piekarnika. W ten sposób ogrzany owoc przynosi się na salę, na półmisku platerowym stawiając go na podgrzewaczu. Następnie kelner polewa owoc likierem i podpala go. Po wypaleniu się alkoholu banany przekłada się na podgrzany talerzyk zakąskowy, posypuje cukrem pudrem i podaje konsumentowi.
Brzoskwinie podpalane. Brzoskwinie przygotowuje się w kuchni wraz z dodatkami na tacy wyłożonej kolorową serwetką i przynosi na salę prezentując całość konsumentom.
Owoce brzoskwiń układa się na talerzyku szklanym, który ustawia się na podstawce porcelanowej wyłożonej serwetką.
Przystępując do wykończenia i podpalenia deseru kelner opieka na małej patelni na zrumienionym maśle połówki owoców (w czasie smażenia owoce należy skropić likierem wiśniowym i sokiem wydzielonym na patelni). Podczas smażenia owoce należy lekko nakłuć w celu przedostania się soku i alkoholu do wnętrza.
Tak przygotowany owoc polewa się niewielką ilością koniaku i podpala bezpośrednio z płomienia maszynki spirytusowej; po wypaleniu się alkoholu owoce należy przełożyć na podgrzane talerze zakąskowe, dekorując bitą śmietaną. Całość polewa się konfiturami truskawkowymi.
Deser podaje się konsumentom wraz z łyżeczką oraz sztućcami do deserów.
Lody zapiekane. Lody zapiekane przygotowywane są w kuchni. Najpierw przygotowuje się na półmisku postument z wafli, cukru, pianki, beżów lub surowego lodu, a na tym postumencie ustawia się lody cassate lub parfait i polewa się je ubitym białkiem z dodatkiem cukru pudru.
Tak przygotowany półmisek wkłada się na chwilę do gorącego piekarnika (10—15 sekund) w celu zrumienienia białka, a półmisek dekoruje się bitą śmietaną i owocami, i w górnej części układa się w wydrążonej cytrynie kostkę cukru nasączoną spirytusem, któiy na krótko przed podaniem podpala się.
Przed podaniem deseru trzeba przygotować wychłodzony talerzyk razem z łyżeczką i widelczykiem.
Inny sposób przygotowania lodów płonących polega na przygotowaniu ich w kuchni, a w obecności konsumenta następuje tylko ich podpalenie. W tym celu kelner ustawia przyniesiony półmisek z przygotowanymi lodami na wózku lub pomocniku dostawczym i polewa lody koniakiem lub rumem, a następnie podpala (alkohol winien byc przygotowany w specjalnym tygielku). Po wypaleniu się alkoholu kelner przystępuje do serwowania deseru.
Desery płonące przygotowuje się z wielu owoców i stosuje różne do-
datki, np. przy deserze z ananasów — koniak czy cherry-cordial. a jako
dodatek: sok pomarańczowy, przy deserze z jabłek — arak czy rum.
a jako dodatek — sok brzoskwiniowy, przy deserze z gruszek — winiak
lub koniak, a jako dodatek — czekoladę.